Krupon, kark, boki – części skóry i do czego pasują

Poszukując skóry do pierwszych projektów, łatwo się zagubić w nazwach części skóry. W tym wpisie po kolei pokażę, na jakie fragmenty dzieli się skórę i czym różnią się poszczególne kawałki.

Jak wybrać skórę, której potrzebujesz?

Skóra to duży nieregularny płat nazywany też błamem. Dlaczego w ogóle kombinować z różnymi nazwami? Ponieważ części skóry różnią się od siebie właściwościami, a to wpływa na decyzję, gdzie warto zastosować jaki kawałek.

Najczęściej spotykany podział skór bydlęcych wygląda tak:

Krupon — najbardziej pożądany

Zajmuje grzbiet i zad. Krupon jest zwarty, sztywny, trzyma formę i słabo się rozciąga. To materiał, po który sięgasz na paski do spodni, spody i ścianki toreb, pochwy na noże, kabury, elementy rymarskie — wszędzie tam, gdzie liczy się trwałość i to, żeby wyrób „stał” jak należy. Cięższe krupony bydlęce idą nawet na podeszwy butów.

Kark — solidna średnia półka

Idąc od kruponu w stronę głowy, po odcięciu boków, docieramy do karku. To część szyjno-łopatkowa (z okolicą łba), zajmująca mniej więcej 30% powierzchni skóry.

Kark bywa nieco cieńszy i mniej równomierny niż krupon, a jego znak rozpoznawczy to tzw. jarzmowatość — wyczuwalne bruzdy i zmarszczki w partii szyi. Dla jednych to „wada”, dla innych — urok. Ten wyrazisty rysunek lica sprawia, że karki są cenione tam, gdzie chcesz naturalnego, „żywego” charakteru materiału, a jednocześnie solidności.

Boki — miękka końcówka

Boki to brzuszne partie skóry, odcinane po jej bokach. Wchodzą w nie fragmenty pachwin, łap i środek brzucha. Są cieńsze, miękkie, przyjemne w cięciu — i najbardziej ze wszystkich rozciągliwe, bo mają najluźniejszy splot włókien (najluźniejszy jest w pachwinach).

To nie jest materiał na pasek, który ma nosić ciężar — rozciągnie się i „popłynie”. Ale jako podszewki, wnętrza, elementy usztywniane od spodu albo po prostu skóra do ćwiczeń i prototypów — boki są bardzo w porządku. I zwykle najtańsze, więc świetne na początek.

Podział z którym się jeszcze możesz spotkać

Połówka

Cała skóra przecięta wzdłuż grzbietu na pół.

Szczupak

Część skóry uzyskana po odcięciu boków; nadaje się do wyprawy skór rymarsko-siodlarskich i technicznych. Innymi słowy szczupak to „grzbietowy pas” obejmujący krupon plus środkową część karku, bez boków.

A co ze skórami cielęcymi czy kozimi?

Powyższy podział sprawdza się przy skórach tzw. ciężkich, czyli po prostu większych. Skór z mniejszych zwierząt często się nie dzieli w ten sposób, bo za bardzo nie ma sensu, biorąc pod uwagę, jak małe fragmenty by nam powstały. Skóra cielęca jest przy tym cieńsza i delikatniejsza od bydlęcej, o gładszym, drobniejszym licu — dlatego chętnie sięga się po nią na drobną galanterię, podszewki czy elementy, które mają ładnie wyglądać z bliska. Skóra kozia z kolei słynie z miękkości i sprężystości przy niewielkiej grubości. W obu przypadkach kupujesz zwykle cały płat i sam decydujesz, którą partię wykorzystać na co — bo choć nie ma tu formalnego podziału na krupon czy boki, to grzbiet i tak będzie mocniejszy niż brzuch.

Praktyczna ściąga na koniec

Gdybyś miał zapamiętać tylko jedno zdanie z tego wpisu, niech będzie to:

• Krupon — do najcięższych zadań (paski, spody, pochwy, kabury).
• Kark — może być mniejsza wytrzymałość i więcej jarzm (i gdy nie przeszkadzają Ci zmarszczki).
• Boki — gdy element nie będzie przenosił dużych obciążeń

Jeżeli kupujesz u zagranicznego dostawcy, to poniżej poglądowa ściąga: